Ons vecht- of vlucht systeem

Dat we beter kunnen overleven tijdens een stresssituatie is te danken aan ons vecht/vlucht systeem. Het is bij mensen -net als bij dieren- onderdeel van het autonome zenuwstelsel en coördineert al de automatische functies van het lichaam. Zoals bijvoorbeeld hartslag, spijsvertering en ademhaling. Bij iedere bedreiging die je waarneemt zorgt je vecht/vluchtsysteem ervoor dat meer bloed van je organen naar je ledenmaten en je brein wordt gepompt, zodat je extra snel kan denken en bewegen. Je spieren spannen aan, je hart gaat sneller kloppen, je bloedruk gaat omhoog en je gaat sneller en oppervlakkiger ademhalen. Dit allemaal om zo goed/slim mogelijk te kunnen vechten of zo snel/slim mogelijk te kunnen vluchten.

Soms heb je het trouwens niet eens door dat je vecht/vlucht systeem aan wordt gezet. Zo moest ik laatst voor een tweede keer aan een infuus. De eerste keer, een paar weken ervoor, was een drama geweest. De verpleegkundige had meerdere pijnlijke pogingen nodig gehad om het infuus in te kunnen prikken. De keer erop kon het geluid van de hartslagmeter niet uit. Hierdoor was het overduidelijk hoe mijn hartslag reageerde op mijn ogen die de verpleegkundige met de infuusnaald zagen aankomen. Ik had de situatie zelf nog geeneens als bedreigend geregistreerd, maar de hartslagmeter ging plots van piep…. piep… piep.. naar PIEPPERDEPIEPPERDEPIEP. Mijn brein was duidelijk de vorige keer nog niet vergeten, gaf een stoot adrenaline af en bracht mijn lijf onnodig in vecht/vluchtstand. Het vecht/vlucht systeem is namelijk zo afgesteld dat het liever te vaak afgaat dan te weinig.

De andere lichamelijke reacties van het vecht/vlucht systeem zijn trouwens nog minder opvallend. De lichamelijke reacties zijn van oorsprong bedoeld je te beschermen tegen fysieke bedreigingen, dus je bloed wordt in een bedreigde situatie plakkeriger, zodat je minder snel doodbloed. En je bloedsuikerspiegel gaat omhoog, zodat je genoeg energie hebt. Ook dit gebeurt allemaal in die paar seconden nadat je een bedreiging hebt waargenomen, doordat je brein adrenaline afscheidt. Deze lichamelijke reacties zorgen ervoor dat je in korte stressvolle situaties, bijvoorbeeld, wanneer je  de dag voordat je op vakantie gaat, lekker vol energie kan doorwerken en je met minder uren slaap dan gewoonlijk, nergens last van hebt om vol energie alle deadlines te halen.

Echter, als je de situatie voor dagen als bedreigend ervaart, zoals mensen met chronische stress, dan maakt je brein in de vlucht/vechtstand een ander hormoon vrij, namelijk cortisol. Dit is het lange termijn stresshormoon. Bijvoorbeeld handig als je vliegtuig neerstort en je op een ontoegankelijke berg moet overleven.  Cortisol verhoogt je bloeddruk, bloedsuikerspiegel en maagzuur nog meer en legt je immuunsysteem stil. In eerste instantie lijkt dat laatste niet logisch. Maar in een levensbedreigende situatie is het minder belangrijk een griepvirus te bevechten dan het lijf in opperste paraatheid te houden. Wanneer we werkelijk in een levensbedreigende situatie zitten, werkt dit vecht/vlucht systeem ontzettend goed, het verhoogd onze kans om te overleven. Daar is het dus voor gemaakt. Echter je zal nu begrijpen wanneer we in het dagelijks leven met regelmaat stress ervaren en ons vecht/vlucht systeem aan blijft staan, dat dit gezondheidsklachten met zich meebrengt. We krijgen maagpijn omdat er constant te weinig bloed naar onze organen worden gepompt, stijve spieren omdat er onnodige spanning op staat, wat weer kan leiden tot chronische hoofdpijn. Ons immuunsysteem wordt zwak, zodat we door ieder virusje dat langs waait aangestoken worden of nog iets verder in het proces: je blijft kwakkelen met je gezondheid. En dit allemaal omdat we niet weten hoe we moeten ont-stressen.

Gelukkig is ont-stressen simpel in de hectiek van het dagelijks leven in te passen. Het autonome zenuwstelsel heeft gelukkig een tegenhanger van het vecht/vlucht systeem. Namelijk het zogenoemde relax/digest systeem. Hier kunnen we verbazingweekend makkelijk beroep op doen om ons autonome zenuwstelsel in balans. en dus ons lijf gezond, te houden. Hierover gaat het volgende blog.

Mocht je last van stress hebben en wil je er meer over lezen, dit is de link naar de blogs over stress detoxen. Als je liever gelijk actie neemt, kan je via what’s app of sms contact opnemen, dan bel ik  terug om te bespreken of ik iets voor je kan betekenen, 06 37558966

Meer blogs over stress detoxen

 

 

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.